Mydło Naturalne

Mydło: Czym jest i skąd się bierze?

Aż do początku dwudziestego wieku większość mydeł była wyrabiana w domu. Tłuszcze pochodzące z gotowania były zachowywane aż było ich wystarczająco dużo by zrobić partię mydeł. Wszystko zmieniło się w 1916 roku kiedy nastąpił powszechny deficyt tłuszczów (głównego składnika mydeł) w wyniku I wojny światowej. Poszukując alternatywy dla mydła wyrabianego w sposób tradycyjny, pionierskie firmy wyprodukowały pierwsze mydła syntetyczne zwane detergentami.

Dzisiaj mając do dyspozycji szeroki wybór różnego rodzaju tłuszczów, zrobienie własnego mydła znów jest tanie, jest przy tym dobrym wyborem dla zainteresowanych korzyściami zdrowotnymi i ochroną środowiska naturalnego.

Łatwe wytwarzanie mydła dzisiaj jest wynikiem dużo lepszego zrozumienia chemii, doświadczenia, i większego wyboru składników do wyboru. Dzisiejsze mydła są bardziej delikatne i lepsze dla skóry dzięki dostępności olejów roślinnych. Chemicznie rzecz ujmując, mydło jest solą. Kwas reagując z zasadą tworzy mydło lub sól. Prościej mówiąc: kwasy tłuszczowe z olejów lub tłuszczów połączone z wodorotlenkiem sodu (soda kaustyczna) tworzą mydło w procesie zwanym zmydlaniem.

Ręcznie robione mydło ma większą ilość gliceryny, która naturalnie zmiękcza skórę. Gliceryna jest jedną z najlepiej znanych substancji utrzymujących wilgoć na skórze. Jest ona często usuwana z mydła podczas produkcji fabrycznej i sprzedawana później jako wartościowy produkt uboczny. Składniki naturalnie są rzadko używane w komercyjnie produkowanych mydłach. Jeśli są używane to najczęściej w małej ilości. Wyrabiając mydło samemu samemu kontrolujesz jakość i decydujesz których składników i w jakiej ilości użyjesz.

Mydła pochodzenia roślinnego i zwierzęcego
Pierwotnie wszystkie mydła wyrabiane były z tłuszczów zwierzęcych – głównie ze smalcu wieprzowego i łoju pozyskiwanego z bydła domowego. Surowce te były łatwo dostępne i nikt nie kwestionował używania odzwierzęcych produktów ubocznych. Z biegiem czasu, nowe oleje pozyskiwane były z warzyw, nasion, orzechów tworząc alternatywę dla tłuszczów zwierzęcych.
Mydła roślinne są chemicznie doskonalsze oraz lepszej jakości niż te robione z tłuszczów zwierzęcych. Oleje roślinne są lepiej wchłaniane przez skóre podczas gdy tłuszcze zwierzęce zatykają pory i szkodzą wzmagają niektóre stany chorobowe takie jak np egzema.

Proces produkcji mydła
Rozumiejąc podstawy nie jest trudno zrobić mydło naturalne. Możesz zrobić partię mydeł w czasie krótszym niż godzina, zależnie od receptury.
Podstawowa formuła dla mydła jest następująca:

Kwas tłuszczowy (olej) + Zasada (soda kaustyczna) = „Sól” (mydło)

Olej lub tłuszcz lekko się podgrzewa. Sodę i wodę łączy się oddzielnie. Wszystkie składniki są łączone kiedy osiągną wymaganą temperaturę. Kiedy mieszanka uzyska pożądaną konsystencję jest przelewana do formy. Kostki mydła wyjmowane są z formy po okresie „leżakowania” (w przybliżeniu 24 do 48 godzin). Są następnie układane i zostawiane by „doszły” lub wyschły aż staną się twarde.

Istnieją 3 istotne elementy kluczowe dla zakończonego sukcesem wyrobu mydła:

  1. Dokładne zważenie składników.
  2. Dobra receptura.
  3. Właściwa technika.

Metoda „na zimno”: Proces ten jest szeroko stosowany przez domowych wyrabiaczy mydła. Faza neutralizacji ma miejsce podczas „leżakowania” w formach.

Metoda „na pół-gorąco”: Po zmieszaniu składników, mydło jest podgrzewane w naczyniu z podwójnym dnem by faza neutralizacji zakończyła się przed formowaniem.

Metoda „na gorąco”: W tej metodzie wszystkie składniki przygotowywane są w jednym dużym naczyniu. Ogrzewanie powoduje neutralizacje. Tej metody używają wielcy producenci przemysłowi gdyż pozwala ona na uzyskanie wartościowego produktu ubocznego zwanego gliceryną.

Mydło przeźroczyste: Takie mydła uzyskuje się dodając rozpuszczalników takich jak alkohole by zapobiec krystalizacji w czasie studzenia mydła. Przeźroczysta mydła są często nazywane glicerynowymi. Niesłusznie gdyż gliceryna nie jest potrzebna do produkcji takiego mydła. Mydła te mogą wysuszać skórę.

Mydło topione: Znane jako bloki glicerynowe. Czysta gliceryna, zwierzęca lub roślinna, jest zawsze płynna i można ją ustalić dodając chemicznych plastyfikatorów. By wytworzyć pianę dodaje się detergentów. Ta metoda polega na produkcji mydła z mydła i jest droższa od przypadku wytwarzania mydła od „zera”. Do takich mydeł często dodaje się składniki „naturalne” ale zwykle uzyskiwane syntetycznie.

Konserwanty
Konserwant definiuje się jako coś co przeciwdziała rozpadowi. Natura ma swój własny grafik i gnicie jest czymś nieuniknionym. Nie istnieją konserwanty, syntetyczne ani naturalne, które mogłyby ten proces zatrzymać całkowicie, mogą go jedynie spowolnić.

W tłuszczach/olejach mamy do czynienia z działaniem tlenu który prowadzi do jełczenia i psucia się mydła. Jako naturalne konserwanty polecane są olej z marchewki, olej witaminy E i wyciąg z nasion grejpfrutów. Zawierają one silne przeciwutleniacze takie jaki witaminy A, E oraz C, pomagające przeciwdziałać psuciu się.

Receptury przedstawione w tym opracowaniu nie wymagają żadnych dodatkowych konserwantów, jeśli nie zdecydujesz się wzbogacić je o składniki podatne na gnicie, np świeże owoce.

Potrzebne wyposażenie

  • Duża nierdzewna misa (im większa tym lepiej).
  • Żaroodporne naczynie o pojemności dwóch filiżanek do mieszania sody i wody. Używanie większego naczynia może skutkować dużą utratą ciepła i problemem z osiągnięciem wymaganej temperatury.
  • Naczynie do podgrzewania olejów. W przypadku podgrzewania na kuchence użyć nierdzewnego garnka, w przypadku kuchenki mikrofalowej naczynia przeznaczonego do stosowania w kuchenkach.
  • Termometr do pomiaru temperatury sody i oleju. Najlepiej dwa osobne.
  • Odzież ochronna: koszula z długimi rękawami, buty (nie zaleca się robić tego boso), okulary, rękawiczki gumowe. Miej w pobliżu butelkę octu aby w razie czego zneutralizować wycieki sody.
  • Formy na mydło; plastikowe, tekturowe lub drewniane (wyściełane papierem woskowanym)
  • Łyżki pomiarowe, uchwyty lub rękawice do garnków, plastikowe szpatułki
  • Waga cyfrowa pozwalająca na dokładny pomiar dwóch gramów.

Formy na mydło
Zasadniczo można używać dowolnego rodzaju form plastikowych, drewnianych lub kartonowych. Nie używaj cyny, aluminium, teflonu lub miedzi które reagują z sodą. Formy na ciasto również mogą być użyte. Jeśli lubisz proste kształty, wybierz formę na bazię kwadratu i prostokąta i gdy mydło stężeje potnij go na żądany wymiar. Kartoniki na mleko lub sok są równie dobre, gdyż są woskowane w środku.
By sporządzić mydła okrągłe spróbuj plastikowej butli. Potnij w krążki czystą plastikową butelkę po szamponie. Obklej spody folią do pakowania. Wlej mydlaną mieszankę i odczekaj wymagany czas. Odklej folię, wyjmij swoje mydło i potnij go do wymaganych rozmiarów.
Jeśli będziesz miał problemy z wyciągnięciem twojego mydła z formy, spróbuj włożyć je do zamrażarki na dwie godziny. Spowoduje to skurczenie się mikstury i umożliwi łatwiejsze wyjmowanie.
Pomoże w tym również posmarowanie form utwardzonym olejem rzepakowym. Formy kartonowe lub drewniane wymagają smarowania oraz użycia woskowanego papieru.

Przetapianie mydła
Mydło przetapia się w celu uzyskania lepszych efektów leczniczych z składników takich jak zioła i olejki eteryczne, by zwiększyć intensywność koloru lub zmienić kształt lub konsystencję

Po wyjęciu kostki mydła z formy zetrzyj go lub posiekaj po czym stop w gorącej wodzie. Ogólna zasada mówi by na jedną porcje posiekanego mydła dodawać ¼ filiżanki wody lub naparu ziołowego. Podgrzewaj delikatnie w naczyniu z podwójnym dnem, mieszając w sposób ciągły by pomóc w rozpuszczaniu się kawałków mydła i odparowywaniu wody. Kontynuuj mieszanie aż do całkowitego jej odparowania. Przestań podgrzewać i dodaj opcjonalne składniki, np. zioła, przyprawy, ziarna, olejki eteryczne, kremy, lub oleje takie jak olej z jojoby lub masła shea.

Uwaga!

  • Nie zaleca się robienia mydła przez dzieci, z powodu niebezpieczeństwa kontaktu z wodorotlenkiem sodu.
  • Przeczytaj dokładnie etykietkę na butelce z wodorotlenkiem sodu, zwanym także sodą kaustyczną.
  • Używaj czystych granulek wodorotlenku sodu – nie popełniaj błędu używania środków do udrażniania rur. Zawierają one również inne składniki których nie chciałbyś w swoim mydle.
  • Upewnij się że butelka z wodorotlenkiem sodu jest szczelnie zamknięta. Wilgoć w powietrzu osłabi jego siłę i spowoduje tworzenie się grudek.
  • Spożycie wodorotlenku sodu może być śmiertelne.
  • Pracując z wodorotlenkiem sodu zawsze używaj rękawiczek gumowych i odzieży ochronnej, np koszuli z długimi rękawami, okularami ochronnymi.
  • Upewnij się, że pracujesz w dobrze wentylowanym pomieszczeniu. Para uwalniana z wodorotlenku sodu zmieszanego z wodą jest trująca i może poważnie podrażnić płuca.
  • Zawsze miej w pogotowiu butelkę octu. Ocet pomaga zneutralizować mieszaninę wodorotlenku sodu jeśli przypadkowo dojdzie do zachlapania skóry.
  • Wodorotlenek sodu potrafi usunąć farbę, uważaj więc by nie dopuścić do jego kontaktu z pomalowaną powierzchnią. Jeśli jednak wodorotlenek sodu, wodorotlenek sodu z wodą lub nawet świeżo zrobione mydło zachlapie taką powierzchnie, umyj ją szybko wodą z detergentem. Spłucz i przetrzyj do sucha.
  • Świeżo zrobione mydło może podrażnić lub spalić skórę, dlatego najlepiej unikać kontaktu z mydłem przez co najmniej 48 godzin. Jeśli przypadkowo dojdzie do kontaktu skóry z świeżym mydłem, natychmiast spłucz skórę octem, a następnie bieżącą wodą.
  • Nie używaj naczyń z cyny, cynku lub aluminium. Wodorotlenek sodu wchodzi z nimi w reakcje.
  • Zalecane naczynia do mieszania mydła to szkło, plastik, stal nierdzewna, emalia, kamionkowe naczynia żaroodporne.

Testowanie właściwego poziomu pH mydła
Można sprawdzić zawartość nadmiarowego wodorotlenku sodu dodając kilka kropli Fenoloftaleiny, która jest bezbarwnym płynem. Ten związek chemiczny w obecności alkaliów w tym nadmiaru sody kaustycznej zmienia barwę na różową lub jasno purpurowo-czerwoną. Mydło by nadawało się do użytku powinno mieścić się w przedziale 7 do 9.5. Alkaliczność mydła jest określana na podstawie intensywności różu. Jeśli kropla Fenoloftaleiny umieszczona w nacięciu na mydle zmieni kolor na mocno różowy lub purpurowo-czerwony, mydło nie powinno być stosowane do skóry. Nadaje się jednak do innych zastosowań domowych oraz prania. Jeśli kropla nie zmienia barwy lub zmienia ją nieznacznie wtedy możemy spokojnie go używać.

Powierzchnia mydła pozostawionego na jakiś czas w formie bez przykrycia może pokryć się białą substancją przypominającą kredę, co także jest wskaźnikiem alkaliczności. Można jej uniknąć owijając powierzchnię mydła folią zaraz po przelaniu go do formy.

Wyrabianie mydła: Metoda “na zimno”
Zanim zaczniesz przeczytaj uważnie instrukcje oraz sekcję Uwag. Jedną z najczęstszych pomyłek jest nieprawidłowy pomiar wagi składników. Jest to istotny krok. Przed zważeniem oleju lub sody kaustycznej upewnij się że używasz dokładnej wagi cyfrowej.

Z butelki oleju można zrobić około 700 gram mydła. W celu zrobienia większej ilości można użyć kilku butelek na raz, ale kiedy zaczynasz dobrym pomysłem jest zacząć od mniejszej ilości.

  1. Dokładnie odważ wymaganą ilość olejów potrzebnych do zrobienia mydła
  2. Faza tłuszczowa. Podgrzewaj olej używając jednej z dwóch metod:
  3. Metod piecyka gazowego: Użyj nierdzewnego naczynia. Uważaj by nie spalić oleju.
    Metoda mikrofalówki: Używaj naczyń przeznaczonych do mikrofalówki. Podgrzewaj przez minutę na pełnej mocy, następnie rób 20 sekundowe przerwy dopóki wymagana temperatura nie zostanie osiągnięta.
    Wskazówki:
    Podgrzewaj olej do 10°C powyżej wymaganej przez recepturę temperatury, przez co zyskasz czas na ostygnięcie sody kaustycznej do właściwej temperatury. Zawsze podgrzewaj olej przed zmieszaniem sody z wodą.
    Faza sodowo-wodna. Wlej wodę destylowaną o temperaturze pokojowej (w ilości zdefiniowanej przez recepturę) do czystego naczynia. Podczas mieszania, dodaj powoli butelkę sody. Mieszanka szybko stanie się bardzo gorąca. Mieszaj dalej dopóki woda nie stanie się przejrzysta. Nie wdychaj oparów. Umieść termometr w naczyniu, nie opieraj go o spód by nie dostać błędnego pomiaru, trzymaj go mniej więcej w środku. Pozwól mieszance ostudzić się do wymaganej temperatury.
  4. Wlej gorący olej do większej misy. Użyj plastikowej szpatułki by wydobyć olej z naczynia. Kiedy obie fazy olejowa i sodowo-wodna osiągną wymagane temperatury, przelewaj powoli mieszankę sodowo-wodną do mieszanki olejowej szybko mieszając, zataczając małe kręgi.
    Zawsze dodawaj sodę kaustyczną/ wodę do oleju, a nie na odwrót.
  5. Kontynuuj mieszanie jeszcze po połączeniu obu części. Mieszaj szybkimi ruchami zakreślając ósemkę, pamiętaj również o brzegach.
  6. Mieszaj miksturę dopóki nie „dojdzie”. W ten sposób określa się konsystencję wymaganą do tego by przelać mydło do form. Można ją łatwo rozpoznać. Za pomocą szpatułki zbierz mała ilość z wierzchu mikstury. Jeśli pozostawiony ślad utrzyma się przez kilka sekund zanim zniknie to znaczy, że mydło „doszło”. Przed przelaniem mydła jego konsystencja powinna przypominać konsystencję płynnego miodu. Nie przejmuj się jeśli zajmuje to dłużej niż zwykle – kontynuuj mieszanie aż do skutku.
    Czas „dochodzenia” może bardzo różnić się w zależności od receptury temperatury pomieszczenia, poziomu wilgotności i prędkości mieszania. W przypadku naszych formuł podawany jest przybliżony czas dla typowych temperatur od 20°C do 23°C i średniej wilgotności.
  7. Po „dojściu” mydła, możesz dodać do niego własne zioła i olejki eteryczne. Nie stosuj perfum, syntetycznych aromatów, lub ekstraktów alkoholowych które mogą zakłócić proces wytwarzania mydła.
  8. Po dodaniu dodatkowych składników, przelej mieszankę mydlaną do formy. Oblep górę folią by odgrodzić ją od działania powietrza. Przykryj formę kocem lub ręcznikiem i umieść ją w ciepłym miejscu z daleka od zasięgu dzieci. Pozostaw ją na wymagany czas formowania, określony przez recepturę.
    Wskazówka: Wysmaruj formę olejem by umożliwić łatwe wyciągnięcie zawartości. Używaj rękawic podczas czyszczenia oraz gorącej wody i płynu do naczyń w celu usunięcia pozostałości po mydle.
    Wyjmując mydło z formy używaj rękawic by chronić ręce. W tym czasie mydło może być jeszcze lekko alkaliczne i może podrażnić skórę. Naciśnij lekko spód formy. Być może lekkie skręcenie formy może być pomocne – stosuj techniki podobne do wyjmowania kostek lodu. Jeśli mydło nie wychodzi łatwo, spróbuj włożyć go na godzinę do zamrażarki. Mrożenie powoduje utratę wilgoci i kurczenie się mydła. Potnij mydło w kostkę odpowiedniej wielkości za pomocą dużego noża. (Uwaga: W zamrażarce kolor mydła może wyblaknąć).
  9. Po pocięciu mydła w kostkę, umieść go w chłodnym i ciemnym miejscu na kawałku woskowanego papieru lub folii by „dojrzało”. Ten czas jest potrzebny by odparować wilgoć. Przedwcześnie użyte mydło może być gąbczaste, słabo się pienić i szybko zużywać. Odczekaj przynajmniej trzy tygodnie przed wykończeniem swojego mydła (paragraf „Wykańczanie mydła”). Po wyschnięciu mydło powinno wytrzymywać zwykłe traktowanie. Wszystko co dobre potrzebuje czasu! Zapisz planowaną datę wyjęcia z formy i przechowuj ją z „dojrzewającym” mydłem.

W ciągu ½ godziny po przelaniu mydła do formy nagrzewa się ono i ciemnieje w środku. Może stać się bardzo ciemne i lekko przeźroczyste. Mogą też wystąpić bąbelki na powierzchni. Jest to znak że mydło się właściwie neutralizuje. Powinno pozostać gorące przez kilka godzin zanim ostygnie pojaśnieje z powrotem. Mydło nieprawidłowo izolowane, zbytnio ochłodzone podczas „dochodzenia”, przelane do zbyt małej formy, lub mające zbyt niską temperaturę początkową może nie zneutralizować się całkowicie.

Mydło płynne
Z powodu zawartości wilgoci w płynnym mydle, może być ono podatne na psucie się. Przechowuj swoje płynne mydło w chłodnym suchym miejscu i w szczelnie zamkniętej butelce, najlepiej z pompką dozującą mydło.

  1. Wykonaj wszystkie kroki receptury sporządzania mydła z jednym wyjątkiem – brak okresu „dojrzewania”.
  2. Po wyciągnięciu mydła z prostej formy, posiekaj mydło na małe kawałeczki.
  3. Włóż jedną filiżankę posiekanego mydła do naczynia z podwójnym dnem i dodaj 3 filiżanki wody. Mieszaj w sposób ciągły na średnim ogniu aż do roztopienia.
    Uwaga: Mydło może nie stopić się całkowicie. Mogą pozostać małe kawałeczki które się nie rozpadły – po prostu odcedź je.
  4. Kiedy mydło się stopi powinno być mocno cieknące. W przeciwnym wypadku dodaj jeszcze jedną filiżankę wody.
  5. Dodaj cztery łyżki stołowe roślinnej gliceryny i ½ łyżki ekstraktu z nasion grejpfruta co pomoże w konserwacji płynnego mydła. Możesz również dodać jakiś olejek eteryczny w celach zapachowych przed przelaniem płynnego mydła do butelek. Spróbuj dodać 6-10 kropli na 500 ml. Twoje płynne mydło powinno być zdatne do użytku 6 – 8 miesięcy.

Diagnozowanie problemów

Problemy podczas mieszania
Mikstura nie „dochodzi” w czasie podanym w recepturze. Mógł przydarzyć się jeden z następujących problemów: niewłaściwe temperatury, zbyt wolne mieszanie lub zbyt dużo wody. Upewnij się że olej oraz soda kaustyczna zostały wyjęte z pojemników w całości. Odmierz ilość wody dokładnie by upewnić się że używasz właściwej ilości, mieszaj w sposób płynny i stały.

W miksturze tworzą się smugi. Temperatura mogła być zbyt niska. Jeśli mydło wciąż dochodzi szybko przełóż go do formy.

Mikstura zaczyna koagulować. Może to być spowodowane przez syntetyczne dodatki.

Podczas mieszania tworzą się grudki. Oleje, soda kaustyczna lub oba składniki na raz mogły być zbyt gorące w momencie przelania, inna możliwa przyczyna to zbyt wolne mieszanie. Mikstura może jeszcze „dojść” ale mydło takie będzie słabej jakości. Sprawdź gdy wyjmiesz mydło z formy.

Mikstura staje się ziarnista. Temperatury były zbyt wysokie lub zbyt niskie albo mieszanie było zbyt wolne. Utrzymywanie właściwej temperatury podczas robienia mydła jest bardzo istotne . Jeśli mydło jest przekładane do małych form, może ochłodzić się zbyt szybko i nie zneutralizować się całkowicie.

Problemy z gotowym mydłem
Mydło pęka lub łamie się podczas krojenia. Prawdopodobnie zostało dodanych zbyt wiele suchych składników, lub mydło „dochodziło” zbyt długo.

Na powierzchni mydła widać cienką białą warstwę. Mydlana mieszanka weszła w reakcje z tlenem zawartym w powietrzu. Problem jedynie estetyczny. By uniknąć problemu patrz krok #7 paragrafu Wyrabianie mydła: Metoda “na zimno”.

Mydło zawiera twarde, błyszczące kawałki sody kaustycznej, podczas kiedy pozostała część mydła jest miękka i zawiera maziowaty płyn. Mydło mogło zostać przelane do formy zanim „doszło” lub było mieszane zbyt wolno. Nie używaj takiego mydła gdyż może podrażniać skórę.
Mydło zawiera bąbelki powietrza. Prawdopodobnie było mieszane zbyt szybko lub zbyt długo.

Mydło jest kruche i zawiera nadmiarową ilość białego proszku na wierzchu kostek. Przyczyną mogła być zbyt twarda woda użyta do rozpuszczania sody. Nie używaj takiego mydła gdyż może podrażniać skórę. W przyszłości używaj wody destylowanej.

Jak dodawać ulubione składniki?
Pamiętaj by dodawać opcjonalne składniko po tym jak mydło “dojdzie”. Jedna partia oznacza tu jedną butelkę oleju co daje w przybliżeniu 10 kostek albo 700 gram mydła.

Olejki eteryczne to: „Mocno skoncentrowane esencje ekstrahowane z części roślin”. Od dawien dawna były one cenione ze względu na swoje walory lecznicze i zapachowe. Do mydła można dodawać różnorodne olejki eteryczne jeśli tylko są one uważane za bezpieczne. Olejki eteryczne są mocno skoncentrowane i niezwykle mocne. Niektóre przynoszą korzyści inne mogą szkodzić. Najlepiej zbadać działanie olejku przed jego użyciem aby a) określić jego bezpieczeństwo i b) upewnić się że jest zgodny z rodzajem cery. Ze względu na proces produkcyjny jedynymi olejkami o których wiadomo że zdarza im się być przyczyną problemów (jeśli dodawane w dużej ilości) są olejki cytrusowe. Mogą spowodować koagulację mydła. Ogranicz ilość tych olejków do nie więcej niż dwóch łyżek stołowych (30 ml) na 700 g.

Mieszanie zapachów

Dzisiaj wiele substancji zapachowych jest otrzymywanych bezpośrednio z natury. Pod względem mieszania zapachów możemy je podzielić na trzy nuty: głowy, serca i bazy. Nutę bazy ma zapach, który wyczuwamy natychmiast i jest najbardziej stymulujący, najczęściej cytrusowy; np. zapach pomarańczy. Nuta serca ma mocny i stały charakter. Szałwia muszkatołowa i Majeranek są często wybierane jako nuty serca. Nuta bazy dodaje zapachowi głębi. Jest zwykle dostrzegana gdy nuty głowy i serca się ulotnią pozostawiając najbardziej trwały składnik. Częstymi nutami bazy są goździki i sandałowiec.
Ogólne zasady aromatyzowania mydła używając nut głowy, serca i bazy są następujące: nuta głowy wymaga 15 do 20 ml olejku eterycznego na partię, w przypadku nuty serca użyj 5 do 10 ml olejku eterycznego na partię, a dla nuty bazy 2.5 do 5 ml na partię. Aromatyzowanie mydła jest kwestią własnego wyboru i indywidualnego upodobania.
W przypadku dodawania olejków eterycznych polecamy dodać również utrwalacz. Typowy utrwalacz taki jak puder kosaćca działa dla zapachu jak “klej”. Sugerujemy dodanie ½ łyżki stołowej pudru kosaćca na partię 700 g.

Nuty głowy
Nuty serca
Nuty bazy
Mandarynka Herbata Goździki
Bergamota Szałwia muszkatołowa Cynamon
Grejprfut Anyżek Mąkla tarniowa
Cytryna/Limonka/Pomarańcza Palisander/Rozmaryn Cedr
Mięta pieprzowa Bodziszek Sandałowiec
Mięta Lawenda Pieprz
Róża/Jaśmin

Barwienie mydła: Używając składników takich jak glinki możesz uzyskać odcienie różu i terakotowej czerwieni. By uzyskać ziemistą purpurę użyj Onosma Echoides, żółć użyj nasion annato (biksyny), zieleń użyj chlorofilu, stewi, spiruliny i lucerny, pomarańczu użyj papryki.
Zioła, kwiaty i inne dodatki: Wiele ziół i kwiatów traci kolor po dodaniu do mydła robionego po raz pierwszy. By uzyskać żądany rezultat najlepiej wtedy przetopić mydło. Można dodawać również inne składniki takie jak ziarna, nasiona w całości lub zmielone, upewnij się że ich ilość nie przekracza 2 łyżek stołowych na partię.

Oleje: By zwiększyć właściwości nawilżające swojego mydła możesz dodać dodatkowego oleju. Nie przekraczaj ilości dwóch łyżek stołowych na partię. Najlepszymi olejami do tego celu są jojoba, masło shea, rycyna, awokado.

Czego unikać: Następujące składniki nie są bezpiecznymi dodatkami do mydła: barwniki do żywności, barwniki do tkanin, barwniki do świec, farby, topione kredki (nawet te nietoksyczne).

Wykańczanie mydła
Poniżej kilka pomysłów na początek.
Uwaga: pozwól swojemu mydłu „dojrzewać” co najmniej 3 tygodnie.
By usunąć chropowatą zewnętrzną powierzchnię mydła, wypoleruj go kawałkiem tkaniny lub czystej wełny. Większe nierówności mogą łatwo zostać usunięte za pomocą noża. Możesz użyć małego ząbkowanego noża i zebrać nim warstwę mydła z jednej strony. Pozostanie falista powierzchnia symbolizująca wodę.
Prostym sposobem ozdobnego opakowania mydła jest owinięcie go papierową lub materiałową wstęgą. Pozostaw około 1.5 cm odsłonięte z każdej strony. Przyjemnie jest móc zobaczyć i poczuć zapach ręcznie robionego mydła. Możesz używać torebek papierowych, płótna lub pocztówek.
Spersonalizuj swoje kostki swoim imieniem na etykietce. Przygotuj mydła dla gości weselnych z imionami panny i pana młodego oraz datą.
By wykonać napis, użyj oddzielnej mniejszej formy w kształcie litery lub wzoru – by użyć tej techniki wybierz ciemny odcień mydła. Kiedy litera lub wzór stężeją, wyjmij je z formy i umieść je na spodzie większej formy. Następnie wlej białe lub jasne mydło i pozwól im „dojrzeć”. Wtedy ostrożnie wyjmij mydło z formy i wypoleruj.

Opis składników
Masło shea: otrzymywany z owoców (orzechów) afrykańskiego drzewa Vitellaria paradoxa (masłosz Parka)

Olej awokado: Wytłaczany z suszonych i Świerzych awokado. Stabilny olej z wbudowanym systemem antyutleniaczy. Bogaty w witaminy A, B i D oraz w lecytynę. Ma korzystny wpływ na suchą skórę i zmarszczki.

Olej jojoby: Ciekły wosk otrzymywany z wycisku nasion krzewu jojoby. Swoją budową chemiczną przypomina łój skórny. Działa antybakteryjnie. Znakomity w przypadku skóry suchej.

Olej kokosowy. olej otrzymywany poprzez tłoczenie i rozgrzanie kopry – twardego miąższu orzechów palmy kokosowej Dodaje właściwości pieniących i nawilżających.

Olej palmowy: Otrzymywany z orzecha palmy kokosowej. Używany w małych ilościach utwardza mydło i tworzy pianę.

Olej rycynowy: Wyciskany z nasion rącznika pospolitego. Działa łagodząco na skórę, jest powszechnie używany w szminkach, stałych perfumach i olejkach do kąpieli. W mydle działa nawilżająco.

Oliwa z oliwek: tłoczony na zimno z miąższu owoców oliwki.

Soda kaustyczna: Roztwór wodorotlenku sodu i wody. Jest bardzo silnym alkalicznym składnikiem w produkcji mydła.

Utwardzony olej rzepakowy: Miękki olej pozwalający zrównoważyć twarde oleje kokosowe i palmowe.

Woda destylowana: Zebrana i skondensowana para wrzącej wody.

Wosk pszczeli: Wydzielany przez pszczoły robotnice do budowy plastra na miód. Ma znakomite własności ochrony skóry oraz zwiększa twardość mydła.

Każda z receptur pozwala na zrobienie 1.5 kg mydła.

Prosta receptura na mydło

nawilżające do skóry normalnej

Składniki

Temperatury i Czasy

598g olej kokosowy temperatura oleju 55°C
296g utwardzony olej rzepakowy temp. sody/wody 55°C
30g wosk pszczeli czas „dojrzewania” 3tygodnie
58g olej awokado czas „dochodzenia” 15 minut
150g soda kaustyczna czas formowania 24 godziny
368ml woda destylowana
Oliwa i Palma

skóra wrażliwa i normalna

Składniki

Temperatury i Czasy

680g oliwa z oliwek temperatura oleju 55°C
302g olej palmowy temp. sody/wody 55°C
18g wosk pszczeli czas „dojrzewania” 4 tygodnie
128g soda kaustyczna czas „dochodzenia” 24 godziny
374ml woda destylowana czas formowania 24 godziny
Mydło ozdobne

Mydło ozdobne

31 odpowiedzi do “Jak zrobić mydło naturalne?”

  1. Mroooffka

    Witam,
    cieszę się, że znalazłam tak dobry opis produkcji mydła. Mam jednak kilka pytań.
    Mianowicie czy mogę do mydła podczas fazy dojścia dodawać całe kawałki kawy czy płatków owsianych? Czy mydło to będzie miało taką konsystencje bym mogła dokładnie rozprowadzić w nim chociażby zmielony cynamon?
    Czy mogłabym prosić o przepis na wykonanie mydła przeźroczystego?Z tego co wyczytałam tutaj trzeba dodać alkohol ale w jakich proporcjach i w ktorej fazie?

    Pozdrawiam

    Mroooffka

  2. solei

    Całe kawałki kawy lub płatków teoretycznie można dodać, ale zastanawiam się w jakim celu. Takie mydła mają działać przeciwzapachowo, oczyszczająco i jak naturalny peeling wiec aby aby składniki te mogły spełnić swoją funkcje powinny zostać rozdrobnione. Można sobie oczywiście wyobrazić funkje ozdobną w przypadku mydła przeźroczystego, ale mydło z „pestkami” mogłoby być mało praktyczne.
    Tutaj zamieszczam recepturę mydła kawowo-cynamonowego naturalne mydło kawowo-cynamonowe
    Zaraz po całkowitym zneutralizowaniu mydła możemy bezpiecznie dodać większość dodatków, mydło będzie mieć jeszcze konstystencje pozwalającą na dokładne rozprowadzenie dodatków. W tym momencie dodajemy również alkohol i/lub glicerynę, jeśli chcemy uzyskać mydło przeźroczyste.
    Postaram się wkrótce zamieścić przykładową recepturę dla mydła przeźroczystego.

  3. jakub

    soda kaustyczna to inaczej wodorotlenek sodu, bardzo silna zasada. czy zastosowanie tak silnie żrących substancji jest całkowicie bezpieczne. jeśli tak, to jak to się dzieje, że mydło nie jest żrące (a może jest, ale w małym stopniu)?
    z góry dziękuję za odpowiedź.
    pozdrawiam.

  4. solei

    Rzeczywiście wodorotlenek sodu jest substancją silnie reaktywną, dlatego tak ważne jest przestrzeganie zasad bezpieczeństwa podczas domowego wyrobu mydła. Po połączeniu tej substancji z kwasami tłuszczowymi zachodzi reakcja chemiczna pod wpływem, której powstaje nowa neutralna substancja zwana mydłem. W przypadku zastosowania niewłaściwych proporcji może się zdarzyć, że w mydle pozostanie pewna ilość sody. Można to stwierdzić za pomocą testu pH papierkiem lakmusowym. Jeśli zasadowość będzie większa niż 10 to takie mydło nie powinno być używane. W praktyce zasadowość prawidłowo przygotowanego mydła powinna mieścić się w przedziale 8-10 pH. To tylko nieco więcej niż zasadowość wody morskiej (8 pH). Dla porównania czysta woda ma pH 7, ludzka krew 7.1-7.4. W przyrodzie rzadko spotykamy substancje idealnie neutralne.

  5. natalla

    mydlo mi nie wychodzi…:( po zmieszaniu roztworu NaOH i oleju nie gestnieje w ogole, po przelaniu do formy rozwarstwia sie na mleczny dol i olej na wierzchu.
    Co robie zle?? pomocy.. :((

  6. solei

    Może to być kwestia np. zbyt małej ilości NaOH lub niewłaściwych temperatur. Przy robieniu mydła na końcowy efekt wpływ ma bardzo wiele czynników, nie zawsze wszystko wychodzi od razu i trzeba trochę poeksperymentować. Wiele wskazówek dotyczących typowych błędów znajduje się w tym artykule. Proponuje również artykuł Najczęstsze błędy przy robieniu mydła naturalnego.

  7. beata

    Czy można samemu produkować mydło i sprzedawać je jako dodatek okolicznościowy?

  8. solei

    Tak jest to możliwe, takie mydła najczęściej produkowane są na niewielką skalę w „domowych” laboratoriach lub niewielkich zakładach rodzinnych.

  9. Kajo

    Gdzie lub jak moge uzyskac olej marchewkowy?

  10. solei

    Olej z marchewki to oleisty ekstrakt z marchewki (Daucus carota) połączony z olejem sezamowym.
    Posiada właściwości napinające, uspokajające, polepsza podział komórek, zapobiega zagłębianiu się zmarszczek. Oprócz swoich właściwości konserwujących tonizuje, chroni i wyrównuje koloryt skóry.
    Pochodzi z Francji. Nie wiem niestety czy jest dostępny w Polsce.

  11. katel

    Gdzie można kupic czysta sodę kaustyczna?

  12. gosia

    Interesuję się kosmetyka naturalna, chciałabym pogłębiac swoja wiedzę zwłaszcza z zakresu produkcji mydła, kremów i innych kosmetyków. Gdzie mogę kupic jakieś ksiażki na ten temat i jakie?

  13. Katarzyna

    Witam.

    Od dawna interesuje się domową produkcją mydła. Na forum padło pytanie, czy takie mydło robione można sprzedawać i padła odpowiedz, że tak. Jest to niezgodne z prawda. W świetle prawa mydło zgodnie z europejska Dyrektywą o Kosmetykach jest kosmetykiem i każda osoba zajmująca się produkcją mydła i wprowadzająca je na rynek (sprzedając nawet znajomym), podlega ustawie o kosmetykach. Kazdy produkt kosmetyczny wprowadzony na rynek Europejski w tym rynek Polski powinien posiadać tzw. Dossier Produktu czyli Dokumentację Produktu. Należy posiadać specjalistyczne badania: specyfikację fizyko-chemiczną, badania mikrobiologiczne i dermatologiczne oraz kartę bezpieczeństwa produktu i każdego z substratów użytych do produkcji. Należy je zarejestrować/ zgłosić do Krajowego Systemu Informowania o Kosmetykach (KSIoK). Miejsce w którym je produkujemy musi zostać zatwierdzone przez sanepid. Osoba, która nie stosuje się do tej ustawy podlega karze 2 lat więzienia, więc proszę o nie wprowadzanie ludzi w błąd, ponieważ skutki mogą być opłakane.

    Pozdrawiam

  14. solei

    Dziękuje za komentarz dotyczących wymogów prawnych.
    Potwierdzając, że można produkować mydło na sprzedaż w warunkach „domowych” chodziło mi wyłącznie o to, ze jest to możliwe bez posiadania wielkiej infrastruktury, jaką zwykle posiadają wielkie koncerny kosmetyczne.
    Oczywiście prawo trzeba znać i stosować, niezależnie jaki produkt wprowadza się do obrotu.

  15. Katarzyna

    Nie można sprzedawać mydła produkowanego w warunkach „domowych” czy nam się to podoba czy nie. Mydło podczas mycia ma bezpośredni kontakt ze skórą i kto weźmie odpowiedzialność za ewentualne podrażnienie, uczulenie itp? Do produkcji mydła olbrzymia infrastruktura nie jest konieczna, ale kuchnia nie spełnia w żaden sposób wymogów dobrej praktyki produkcji która obowiązuje każdego mydlarza nawet domorosłego. Konieczne są za to: siła działania, nakład finansowy, determinacja i duuuużo cierpliwości, by w końcu sprzedać naszą pierwszą kostkę mydła uczciwie i bez ryzyka.

  16. gosia

    A właśnie, że można produkowac i sprzedawac mydla wlasnej produkcji! Przykład: nie pamietam nazwiska tej pani, ale ona ma swoje male domowe laboratorium w piasecznie pod warszawa, byla o niej mowa nawet w dzien dobry tvn w kobiecym biznesie, firma na pewno jest zarejstrowana wiec wszystko jest w porzadku!

  17. ewelina

    Od niedawna zaczęłam interesowac się produkcja mydeł naturalnych. Jak mogłabym skontaktowac się z autorka artykułu? Mam kilka pytań zwiazanych z tym tematem i raczej nie jest możliwe opisanie ich tutaj.
    Mój mail ika108@o2.pl
    Z góry dziękuję za odpowiedz.

  18. przepis

    witam, proszę o podanie przepisu, jak wykona w domu płynne mydło z pozostałych kawałków lub zeschniętego, leżcego parę lat. Za każdym razem wychodzi mi klajster.

  19. olaf

    czy Katarzyna dziala na zlecenie wielkich koncernow kosmetycznych?:/

  20. Adam

    po prostu Katarzyna pisze prawdę, nie działa na niczyje zlecenie. pozdrawiam

  21. magda

    Czy może ktoś wie czy do sprzedaży mydła wyrabianego w domowy sposób potrzebne s jakieś atesty?
    Czy takie mydło można sprzedawa w sklepie internetowym np?

  22. maciek

    hmm wczoraj robiłem mydło według przepisu i udało się ale miałem pewne problemy: po zmieszaniu sody i oleju nie znałem temperatury ale były ciepłe na powierzchni oleju utworzył się kożuch a pod spodem był olej.
    ogrzałem to na gazie a potem mieszałem przy użyciu malaksera i wtedy zgęstniało moje pytanie zgęstniało bo mieszałem czy bo ogrzałem

  23. Laura

    Magda@ Potrzebne sa badania laboratoryjne. Bez nich sprzedaż mydeł nie jest legalna. Tudzież mydeł robionych w domu nie można sprzedawac, chyba, że dom ma pomieszczenia przystosowane do produkcji zaaprobowane przez sanepid.

    A próbował ktoś robic mydła z glicerynowej bazy mydlanej?
    Wiekszosc firm sprzedaje po 500g za ok. 27 zł, najtansza, jaka znalazlam to 1 kg za 35 zł, więc nie chce ryzykowac i wyjsc jak Zabłocki na mydle:P
    To jest o tyle fajne, że nie trzeba się męczyc z kompletowaniem składników, z temperaturami, etc. Na siebie się bierze tylko kolorki zapachy i jakieś fajne dodatki jak ziarna kawy czy cos:) Sprawdzalam INCI i nie znalazłam tam nic złego^^

  24. kotsheen

    Witam! Czy dobrze zrozumiałam, że składniki takie jak oleje, olejki eteryczne, barwniki, wywary ziół, dodatki (cynamon, mielona kawa, płatki owsiane itp) najlepiej dodawac po okresie dojrzewania mydła przez 3-4 tygodnie (poprzez przetopienie mydła)? Jak długo wówczas tężeje, po jakim okresie leżakowania nadaje się do użycia?

  25. echo

    Jesli kuchnia nie spelnia norm, nie przedstawimy wynikow badan mikrobiologicznych itp (bo ich nie mamy), sprzedawac kosmetykow nie mozemy…..sprzedawac wlasnego pasztetu nie mozemy, rekodziela typu ramki, polki decouopage nie mozemy – bo te same normy dotycza szkodliwosci farb itd….. sprzatac znajomym w domu nie mozemy, jak i opiekowac sie dzieckiem sasiadow nie mozemy (trzeba miec ‚uprawnienia’). Zatem najlwpszym rozwiazaniem jest zostac urzednikiem (pracownikiem sanepidu na przylad) lub siedziec na dupie i pobierac zasilek. Lepiej nie probowac choc malej produkcji (aby pozniej go rozwinac, placic ZUS, podatki, wyplaty dla pracownika, wspierac nasza gospodarke wydajac zarobione pieniadze jak i zaopatrywac sie w polprodukty) bo po co ?! Urzedas cie i tak zniszczy…..

    Ja dopiero zaczynam robic mydlo – warto zwrocic uwage na teperature obu roztworow, cierpliwie mieszac i najwazniejsze – korzystac z kalkulatorow mydlanych. Dokladna waga i dobry termometr to w zasadzie najwazniejszy podstawowy sprzet. Po trzech partiach juz wiem jakie bledy popelnilam. Najwazniejsza cierpliwosc.

  26. Jacek

    Czesc wszystkim,
    Wlasnie dotarlem na ten blog. Mieszkam i pracuje w USA. mam tu swoja mala firme produkujaca naturalne kosmetyki. Jesli chcielibyscie zobaczyc jakie cuda mydlane robimy (torciki, babeczki itp) zerknijcie na youtube i wpiszczie cosmeticgarden.com
    Pozdrawiam wszystkich amatorow mydel naturalnych

  27. Kajosajo

    Mam pytanie dotyczące olejków cytrusowych i ‚zważania’ mydła: czy takie zważone nadmiarem olejków mydło (zrobiły mi się krupy i nakładałam szpatułką…) zestali się jednak, czy to zmarnowana porcja? Proszę podajcie mi podpowiedź co i czy robić. Dziękuje

  28. Kasia

    Dzień dobry, od jakiegoś czasu interesuje mnie tematyka wyrabiania kosmetyków naturalnymi sposobami. Próbowałam kiedyś zrobić mydło, ale nie wyszło tak jakbym chciała. Czy zna ktoś jakieś książki na temat wyrobu mydła domowym sposobem? Szukałam, ale znalazłam tylko jakieś po angielsku. Myślę, że trzeba zacząć od teorii i przydałoby się trochę poczytać na ten temat.
    Z góry dziękuję za wszelkie informacje. Pozdrawiam.

  29. Kayti

    Artykuł niezwykle ciekawy i inspirujący, ale błagam wszystkich piszących na powyższe tematy…. poprawnie po polsku, dopełniacz w liczbie mnogiej od słowa „tłuszcz” to:

    „tłuszczÓW” , a nie „tłuszczY”.

    Mam nadzieję, że przyjmiecie tą konstruktywną uwagę i poprawicie ten błąd.

    Pozdrawiam :)

  30. Bucia

    Popieram Echo! W polsce urzedy sa tylko po to zeby niszczyc,ograniczac I karac nie pomoga ale zaszkodza napewno Wiekszosc tych wymagan jest glupia przesadna I niepotrzebna Porwadze zaklad kosmetyczny I wiem jak pokrecone zasady narzucaja sanepid itp a nie maja one zastosowania w innych unijnych krajach zamozniejszych pokazywali to w tv ale to niczego nie zmieni to kraj ktory zostanie ciemnogrodem

  31. Bucia

    w czasie „dochodzenia caly czas mieszamy mase? jesli tak to w drugiej recepturze mieszac mam 24h???

Skomentuj

XHTML: Możesz używać następujących znaczników: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

*